U leest...

geen categorie

Langedijker verhalen (3).

Wat was DIJK in 1949 WAARD?

In 1921 kwam de gehele Broeker samenleving in opstand tegen de plannen van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland en van de minister van Binnenlandse zaken, Charles Ruijs de Beerenbrouck, om de vier dorpen; Broek op Langedijk, Zuid- en Noordscharwoude en Oudkarspel tot één gemeente samen te voegen. 

Het waren uiteindelijk de Duitsers die aan het begin van de Tweede Wereldoorlog de samenvoeging bewerkstelligden. 

Het is wel grappig om in “De Vrije Alkmaarder”* van 17 augustus 1949, pag.4, te lezen hoe de journalist van die krant op die samenvoeging terugkeek en misschien ook wel aardig voor de huidige bestuurders van Heerhugowaard om die kennis tot zich te nemen, want wat betreft samenvoeging van gemeenten Heerhugowaard met Langedijk geldt; “Bezint eer gij begint”.

“De Vrije Alkmaarder”-journalist schetst het navolgende beeld;

“Langedijk – Rijk der 1000 eilanden.

“Vier gemeenten, thansbroederlijk onder een dak. Een merkwaardige gemeente, de Langedijk. Bijna alle huizen staan aan de lange smalle straatweg gepropt. Huis naast huis, met soms bijna geen tussenruimte. Vlak achter die huizen aan weerszijden de dichte vaarten waardoor de producten naar de veilingen worden gebracht. Enkele uitlopende straatjes, die slechts door voetbruggen met de hoofdstraat verbonden zijn.”

De Langedijker dorpen hadden voor de oorlog al de naam om zeer conservatief te zijn en van die vier stak Broek op Langedijk daar met kop en schouders bovenuit. Je kan de journalist op grond van een lange voorgeschiedenis ook niet vooringenomen noemen toen hij vervolgde;

“En daarachter de akkers, allen door brede sloten van elkaar gescheiden. Vandaar de naam het Rijk der duizend eilanden. Bepaald economisch is dit niet. En misschien dat over 100 jaar in verband met de voortschrijdende ruilverkaveling, de Langedijk er wel heel anders uit ziet.”

De man had toen niet kunnen dromen dat Langedijk 15 jaar later al zou besluiten tot een ruilverkaveling en zeker niet hebben kunnen denken dat die gemeente 72 jaar na zijn schrijven zou worden opgeheven.

Of Heerhugowaard met de samenvoeging erop vooruitgaat is 72 jaar geleden nog niet echt te bepalen. Wel is de journalist van mening dat het vele water in de Langedijk geen beletsel vormt om oud te worden, want hij heeft gehoord dat er een dame woont die bijna 100 jaar is en de daaropvolgende inwoner is 95, dan nog één van 94 en 1 van 93.

Hoewel een groot gedeelte van de bevolking in die jaren werkzaam is in de tuinbouw en wel gewent om aan te planten, blijken het geen voortplanters. In de laatste dertig jaar blijkt de bevolking in 1947 met een 1000 inwoners te zijn toegenomen en bestaat uit 8600 inwoners.

“en o wonder hier is het nu eens een man, die op zeer jeugdige leeftijd afstand deed van de vrijheid. Op 17-jarige leeftijd huwde deze jongeling. Beneden de 25 jaar trouwden 120 vrouwen en vijftig mannen. Boven de 70 jaar zijn nog 200 Langedijkers getrouwd.”

Godsdienst.

Altijd een onderwerp dat tot op de dag van vandaag heel gevoelig ligt in bepaalde gebieden van Langedijk. Of alle aanwezige geloven in het artikel zijn meegenomen is mij niet helemaal duidelijk als ik het afzet tegen het aantal kerkgebouwen die er tegenwoordig staan;

De Rooms Katholieken zijn de grootste groep geworden. Met meer dan 2700 hebben ze 32 procent van de bevolking achter zich. Ze groeiden in 30 jaar met 200 zielen of procent.

De Nederlands Hervormden daalden daarentegen van 3600 of 48 procent op 2500. Ze hebben thans nog 30 procent van de bevolking. De Gereformeerden stegen van 14 op 15 procent. Hun aantal bedraagt thans ruim 1300. De Doopsgezinden bleven constant rond de 150 en het aantal onkerkelijken steeg van 8 procent (600 inwoners) tot 18 procent. 

1500 mensen maken geen deel meer uit van een Kerkgenootschap.

Heerhugowaard krijgt met de samenvoeging wel een nieuwe impuls, want de Langedijkers worden beschouwd als een “nijver” volkje. Zo werken er dagelijks 3100 mannen en vrouwen om te kunnen leven, waarvan 2600 mannen en 500 vrouwen. 

Meer dan 1100 personen verzorgen deze Noordhollandse groententuin en het is wel verheugend dat er zo weinig vrouwen aan te pas komen nl. 35.

Al met al is de conclusie van de journalist 72 dat Langedijk een merkwaardige gemeente met een nijvere bevolking is.

Tweeënzeventig jaar later kan je dat helaas van de lokale Langedijker politiek en het bestuur niet meer zeggen. Het nijvere is er al snel na 1949 vanaf gegaan en het ware beter geweest als bij de samenvoeging alleen de goede zaken zouden samengaan, want de Langedijker kruipolie-politiek zal alleen maar zorgen voor zand in de bestuurlijke motor van de nieuw te vormen gemeente Dijk en Waard.

*“De Vrije Alkmaarder” was de verzetskrant uit de Tweede Wereldoorlog, welke vanaf 27 november 1944 tot en met 30 juni 1950 door Het Parool in de regio Alkmaar werd uitgegeven.

Discussion

No comments yet.

Post a Comment

Archief