‘Barre Jan’ Kloosterboer. (deel 3)

Ik kreeg op mijn artikelen over “Barre Jan Kloosterboer” nogal wat reacties, positief en natuurlijk ook negatief. Hoe haal je het in je hoofd dat je oude koeien uit de sloot haalt? Laat ik dit zeggen; dit zijn ook reacties die ik krijg als ik schrijf over de Langedijker politiek en ik aanhaal wat het gedrag van sommige partijen is geweest voor bepaalde verkiezingen. Als je in de toekomst vooruit wilt gaan, dan zal je toch moeten weten waar je vandaan komt.

Twee jaar geleden stuitte ik op een krantenartikel dat ik in deel 1 en 2 beschreef en recent weer, op verzoek, herplaatste. Daarmee was voor mij de kous niet af. Sterker nog mijn belangstelling was gewekt en heeft ertoe geleid dat ik verder ben gaan graven. Mijn zoektocht is nog niet afgelopen en het zal nog wel even duren voor ik de resultaten naar buiten breng.  Van de zoon van dokter Destree, huisarts en verzetsstrijder in Sint Pancras ontving ik op mijn eerste twee artikelen de navolgende reactie;

Geachte meneer Martin Wagenaar,

Dank voor uw uitvoerig bericht!

De in uw verslag genoemde Piet Booy heb ik als jongen goed gekend. Zijn vrouw Martha, van Duitse afkomst, sprak Nederlands met een sterk Duits accent.  Zij woonden een paar huizen zuidelijker dan het doktershuis in Sint-Pancras, waar ik ben geboren en getogen.

Van tijd tot tijd nodigde zij mij uit om bij haar gebakken boffers te eten, een soort grote drie-in-de pan.

Belangwekkender is, dat naast hun woonhuis een grote timmerschuur stond, en dat daarin een groot (ik schat een minstens 15 meter lang) zeewaardig jacht met een grote kiel werd gebouwd.

Door Piet Booy en 2 Duits sprekende  timmerlieden.

Het was in de latere jaren 1930.

Daar ik daar regelmatig kwam kijken, leerde ik hoe zo’n schip in elkaar werd getimmerd. Ik mocht zelfs meehelpen te breeuwen.

Maar nu komt het vreemde.

Niemand in het dorp zegt daarvan ooit te hebben gehoord.

En dan nog dit.

Op een dag moet dat schip gereed zijn gekomen en weggehaald op een zeer grote tractor met oplegger.

Waarvoor de weg moest worden vrijgemaakt van obstakels, en waarbij veel toeschouwers moeten hebben zijn aangetrokken geweest.

Maar daarvan herinner ook ik mij niets.

Zou dat in een nacht kunnen zijn gebeurd?

Toen ik dat heb willen gaan onderzoeken is gebleken dat niemand zich daarover iets herinnert.

Ook niet Klaas Kroonenburg, de burgemeester, die ik daarover aansprak.

Is het niet hoogst vreemd?

Zou u dat eens willen uitzoeken?

Over de Simon Bolivar liep het gerucht dat Jan Kloosterboer daarop een lading gladiolenbollen zou hebben laten laden, die hij heel hoog had laten verzekeren.

Één van zijn zakenrelaties zou zijn opgeroepen in militaire dienst als duikbootkapitein.

Barre Jans zou hem dat hebben verteld, en hem gevraagd het schip te torpederen en samen de verzekeringspremie te delen.

Dus dat zou moeten hebben zijn geweest na een vertrek uit Nederland van de Simon Bolivar.

De naam Barre Jans zou zijn ontstaan omdat zijn vrouw zou hebben gezegd dat zij ‘barre kopies’ zou hebben gedaan in winkels.

Ook werd verteld dat Barre Jan overal afdong bij de aankoop van wat dan ook.

Toen Barre Jan de laatste keer was vrijgekomen reed hij in een splinternieuwe Amerikaanse auto, die hij (zwart) ergens had moeten weten los te wurmen.

Tot zover wat ik u kan vertellen.

Van harte, Charles Destrée

(1926) historicus.

PS.

Zeer binnenkort komt mijn boek uit,

ONTHULLINGEN VAN EEN TERRORIST getiteld.

Omdat deel 1 en 2 gaan over de periode na de Tweede Wereldoorlog wil ik hierbij een artikel plaatsen uit de Schager Courant van 23 februari 1940. De tekst is letterlijk overgenomen!

Schager Courant 23 februari 1940

Inval in spionagenest te Sint Pancras

Bekend groentenexpediteur in opspraak. Drie arrestaties – zijtak van een groot spionagecomplot

Langdurige gevangenisstraffen bedreigen een drietal inwoners van Sint Pancras, die verdacht worden deel uit te maken van een spionagecomplot, dat zijn vertakkingen in heel Nederland heeft. Bovendien spionnage van zeer groote afmetingen. Zeven rijksrechercheurs hebben een inval gedaan in het kantoor van de firma Gebr. Kl, groenten-exporteurs en na huiszoeking inbeslagname van bezwarend materiaal, gearresteerd de firmant Jan Kl. Pzn. En diens minderjarige zoon Jan. Een zwager van Kl., zekere L., die bij Kl. Op bezoek was, trof hetzelfde lot, doch hij werd spoedig weer op vrije voeten gesteld. Verder werd gearresteerd de timmerman P.B. Gzn.

De drie verdachten werden geboeid en per auto gevankelijk overgebracht naar Groningen, waar het knooppunt van deze spionage-affaire schijnt te liggen, en tegelijk met twee arrestanten uit die provincie ter beschikking van den Officier van Justitie te Groningen gesteld.

Resultaat van langdurig en uitgebreid onderzoek.

De arrestaties zijn het resultaat van langdurig en uitgebreid onderzoek. Directe aanleiding tot ingrijpen, was een poging tot ontvluchting van twee vliegerofficieren van Duitse nationaliteit, welke op fort Spijkerboor (Midden-Beemster) waren geïnterneerd. Deze officieren werden tijdens hun vlucht op den Afsluitdijk door marechaussee’s verrast en weer ingerekend. De gearresteerden schijnen naar men beweert, o.a. betrokken bij deze ontvluchtingspoging.

Wat de spionage betreft, vernemen wij, dat nog niet is komen vast te staan, dat het hier het uitleveren van Nederlandsche defensiegeheimen aan een vreemde mogendheid betreft.

De mogelijkheid acht men niet uitgesloten dat de verdachten als bemiddelaars zijn opgetreden bij het verschaffen van inlichtingen over de eene oorlogvoerende mogendheid aan de andere, via onschuldige zakenbrieven. Men zou dan een ongeveer zelfde geval ontdekt hebben als de geruchtmakende spionnagezaak der Haagsche departementsambtenaren, die scheepspapieren zouden hebben verkwanseld. In het thans ontdekte geval schijnen echter, althans voor zoover onze inlichtingen strekken, geen directe Nederlandse belangen te zijn betrokken.

Bij den verdachte B. Is in beslag genomen een plattegrond van Rotterdam met aanwijzingen van verschillende vertrekkende schepen. Dit zou een bevestiging kunnen vormen van bovenstaande mededeeling.

Geen al te groote verassing

De rustige burgers van het vriendelijke dorpje Sint Pancras, onder den rook van Alkmaar, heeft de mededeeling van de arrestatie, althans voor zoover het Kl. Betreft, niet al te zeer verrast, al had men deze man, overtuigd anti-Revolutionair en steunpilaar van de Gereformeerde Kerk, voor een dergelijk misdrijf, als waarvan nu de zware vermoedens op hem rusten, toch nimmer kunnen verdenken.

Kl. Was bij vele zijner collega’s niet zeer gezien en op de vergaderingen van “Koophandel” de vereeniging van exporteurs en groothandelaren in groenten en fruit, is het vorig jaar zelfs enkele malen tot een openlijk protest gekomen, terwijl in 1937 de Plantenziektekundige dienst te Wageningen een klacht tegen Kl. heeft ingediend op vermoedens van frauduleuze uitvoer van aardappelen naar Frankrijk. Hij is toen door de Alkmaarsche rechtbank tot een zeer hoge boete veroordeeld.

Men is, zoo redeneert men in St. Pancras van Kl. wel aan heel wat gewend geraakt maar, zoo is het algemeen oordeel, je moet toch wel heel weinig van je land houden om zoo te gaan doen.

En men kijkt nog eens met een schuin oog naar de imposante behuizinge Flevo dat naar oordeel der justitie tot spionnennest gedegradeerd is.

Nee, zegt een dorpeling, als je zoo dat huis ziet, om de centen hoeft ie het niet te doen … Kl. Gaat algemeen voor schatrijk door, hoewel den laatsten tijd dit wel eens in twijfel werd getrokken. Hij is jaren geleden met niets begonnen, doch wist zijn zaken zeer hoog op te voeren.

Waarom dan wel?

Het is bekend, dat Kl., ondanks zijn uiterlijke gehechtheid aan de anti-revolutionaire beginselen, welke voor alles gebondenheid aan eigen volk voorschrijven, sterk symphatiseert met de ideologie uit een naburig land en een groote persoonsverheerlijking heeft voor den hoogste autoriteit in dat land, waar hij bovendien door zijn zaken zeer uitgebreide relaties heeft.

Wat doet de timmerman in dit wespennest?

De timmerman B., gehuwd met een vrouw van Duitsche afkomst en vader van vijf jeugdige kinderen, eveneens van anti-revolutionaire beginselen, heeft zijn sympathie voor een bepaald nabuurland nimmer onder stoelen of banken gestoken. Het is wel opgevallen – achteraf – dat hij de laatste maanden vrij druk met Kl. Omging, maar men zag daar niets bijzonders in. De vrouw van B. Zegt nergens iets van te weten.

De verraderlijke schrijfmachine

De gemeentelijke politie- en justitieautoriteiten hebben zich in dit geval niet gemengd: de rijksrecherche had blijkbaar zeer bepaalde opdrachten van hooger hand, die snel en zonder veel ophef zijn uitgevoerd.

Merkwaardig is het verhaal, ons uit betrouwbaren bron verstrekt, hoe een schrijfmachine een der aanwijzingen is geweest, welke tot arrestatie kon leiden. Een andere zoon van Kl., Piet Kl., zou eenige maanden geleden de justitie op de hoogte hebben gebracht van een bandendiefstal door eenige dorpelingen en zijn mededeelingen hebben getypt op firma-papier. Aan een der typen mankeerde iets, en het toeval wilde nu dat de brief van Piet Kl. Onder de oogen kwam van een gerechtelijk ambtenaar, die de spionagezaak naploos, en enkele verdachte getypte vellen in het dossier had, waarvan het schrift hetzelfde euvel vertoonde! Bevestiging konden wij hiervan niet krijgen, maar vast staat, volgens verklaring van enkele dorpelingen dat een schrijfmachine tijdens den inval is meegenomen.

Verder was het opgevallen dat een verdacht telefoonnummer nog al dikwijls met Kl. Telefoneerde. Het dorp Sint Pancras, waar de familie Kl. Een der oudste en wijdvertakste is, heeft zijn sensatie . . . . . . .

Twee mannen en een jongen uit de kleine samenleving, beschuldigd van een der zwaarste misdrijven, welke de wet kent: spionnage, veelal synoniem met landverraad.

Ter informatie. Deze serie artikelen over ‘Barre Jan’ Kloosterboer waren voor mij de aanzet tot nader onderzoek naar deze kwestie en heeft er toegeleid dat ik in oktober 2020 een boek over de kwestie heb uitgegeven geheten “Aartsrivalen”. Dit boek is te bestellen via de boekhandel of rechtstreeks via www.boekenbestellen.nl

https://www.boekenbestellen.nl/boek/aartsrivalen/9789090334547

Geef een reactie