De opkomst en ondergang van de middenstand van Broek op Langedijk. Deel 7.

Broek op Langedijk moet zo rond de jaren dertig van de vorige eeuw zo’n tachtig neringdoenden hebben gehad. Ik heb het in deze niet over winkeliers, want niet elke neringdoende had een winkel, maar handelde vanuit het huis waarin men woonde en waar vanuit ze hun spulletjes verkochten. Naast de bakkers, de kruideniers en slagers waren het veelal weduwen en/of invaliden die met hun handeltje het hoofd boven water probeerden te houden. Veelal ondersteunt door hun kerk en geloofsgenoten. 

De kerk was wat dat betreft het enige sociale vangnet voor hen die buiten het arbeidsproces vielen en daardoor geen inkomsten hadden en aangewezen waren op de liefdadigheid en het armenbestuur van de gemeente.

Een groot deel van mijn eigen foto-archief dank ik aan de voormalig postbode en winkelier Piet Schoenmaker uit Zuid-Scharwoude die heel veel fotoboeken had met ansichtkaarten van Langedijk van Noord tot Zuid. Piet heeft me indertijd ook van veel informatie voorzien over de middenstand van Zuid-Scharwoude en ik mocht van hem veel van zijn ansichtkaarten inscannen. Veel van deze foto’s zijn ook terug te vinden in het beeldarchief van Stichting Langedijker Verleden en de foto’s die ik in deze serie gebruik uit 1967 komen bijna allemaal uit hun archief en zijn ooit in opdracht van de gemeente Langedijk gemaakt om het dorpsbeeld van voor de verkaveling te laten vastleggen.

Op de kruising Prins Hendrikkade en Stationsweg met Dijk/Dorpsstraat gaan we de Prins Hendrikkade op. Vroeger de Polderweg geheten en de route om via de Klaas van de Molenbrug naar Heerhugowaard te gaan. Na de deels demping van de haven ontstond het Havenplein.

1058 Foto uit de serie Fotoverkenning Langedijk Zomer 1967, uitgevoerd in opdracht van de gemeente Langedijk.

Links op de foto is nog net een stukje van het P.E.N.-huis te zien dat daar jaren stond. Begin jaren zestig werden parallel aan de weg waar we nu op uitkijken vanaf de zuivelhandel op de hoek tot achterkant PENhuis garageboxen gebouwd en daardoor ontstond er voor de toerit van deze boxen bestrating. Waar de garageboxen ophielden werd indertijd een patatkraam geplaatst. Naam van de eerste eigenaar (de Graaf?) is me ontschoten, maar deze werd op een bepaald moment overgenomen door Koos Molenaar. Later verhuisde Molenaar naar een nieuwgebouwde snackbar op het Havenplein zelf. Iets voor de huidige locatie. Mochten er mensen zijn die hier nog foto’s van hebben dan hou ik me graag aanbevolen om ze van u in te scannen.

Op deze foto is nog sprake van Polderweg. Het zevende pand rechts, wit, is de zuurkoolfabriek van Klaas van der Molen. Dit pand werd gebouwd nadat de stolpboerderij van Van der Molen was afgebrand. Het pand is gebouwd boven de zuurkoolbakken die na de brand nog volledige in takt waren. Het negende pand, vaag te zien is later het pand van Albert ten Buggencate geworden.

Op deze foto is de zuurkoolfabriek van Klaas van der Molen te zien. Het tweede pand rechts op de foto is t.o.v. de vorige foto verbouwd en heeft een gebroken kap gekregen. Was later het kantoor van Teun Kostelijk. Het vijfde pand is de latere vestiging van sluiswachter Albert ten Bruggencate. Het pand daarnaast, het zesde pand, was tot 1970 woonhuis, maar sinds 1970 is daar gevestigd Anja’s Modeboetiek van Anja Boon-Blokker. Inmiddels ook behorend tot de geschiedenis van de Broeker middenstand.

1063 Foto uit de serie Fotoverkenning Langedijk Zomer 1967, uitgevoerd in opdracht van de gemeente Langedijk.

Op deze foto uit 1967 was het pand in gebruik als koelhuis en het pand ernaast was het kantoor van Teun Kostelijk. Links op de foto is nog net het huis te zien dat tussen het pand van Ten Bruggencate en het koelhuis in stond en dat bewoond werd door Klaas Bak de scheepsbouwer.

Rechts op de foto de oude Broekersluis waar Albert ten Bruggencate sluiswachter op was.Links op de foto de zuurkoolfabriek van Van der Molen. Het is later omgebouwd tot koelhuis en Teun Kosteijk heeft het jaren in bezit gehad. De laatste jaren van het bestaan van het koelhuis lag daar een fractie van de Europese boterberg opgeslagen. Het zesde pand is de voormalige garage van Nic. Bosman geweest. Heel lang ook nog als Volvogarage in dienst geweest voor vrachtwagens. Later gekocht door Jurriaan van der Oord en droeg het de naam ‘Tijdloos’. De tand des tijds laat vandaag de dag zien dat ‘Tijdloos’ op dit pand niet van toepassing is.

Dit was de situatie van rond 1967. De haven was nog niet ingericht als passantenhaven. Voor het binnenvaartschip is nog net een stuk wit te zien van de snackbar van Koos Molenaar. Op de plek van het huis rechts op de foto was de oude sluis van Broek op Langedijk. Bij de herinrichting van de haven werd deze gedempt tot aan de steiger van Klaas ten Bruggencate, zoon en opvolger van Albert.

Op grond van reacties die ik ontvang, weet ik dat er tot ver buiten Langedijk naar deze serie wordt gekeken. Mocht u op- of aanmerkingen of aanvullingen hebben dan hoor ik dat graag van u. Kwestie van ‘post comment’ aanklikken en uw opmerkingen plaatsen met uw emailadres. U kunt ook aangeven of uw opmerking geplaatst mag worden of dat het een bericht dat uitsluitend voor mij bestemd is. Bij voorbaat mijn hartelijke dank.

Wordt om de twee weken vervolgd.

Geef een reactie